Paleomagnetisme

De Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek houdt acht keer per jaar een lezing. Vanavond geeft Liz van Grinsven MSc een lezing. Het aardmagnetisch veld beschermt ons tegen de zonnewind en is essentieel voor zowel leven als technologie. Omdat we het magneetveld in de aardkern niet direct kunnen meten, zijn veel metingen aan het aardoppervlak nodig om het veld te modelleren. Tegenwoordig gebeurt dat zeer nauwkeurig met satellieten, maar om het magneetveld van het verleden te begrijpen zijn paleomagnetische metingen onmisbaar.

Paleomagnetisme onderzoekt hoe oude magnetische velden in gesteenten zijn vastgelegd. Twee belangrijke extremen in het aardmagneetveld zijn anomalieën en omkeringen, waarbij het veld tijdelijk zwakker wordt. Een actueel voorbeeld is de Zuid-Atlantische Anomalie, waar het magneetveld lokaal ongeveer 35% zwakker is dan verwacht. Daardoor kunnen geladen deeltjes van de zonnewind dichter bij de aarde komen en satellieten beschadigen of verstoren. Door deze anomalie en vergelijkbare verschijnselen uit het verleden te bestuderen proberen we te voorspellen hoe het veld zich de komende jaren zal ontwikkelen. Bij een magnetische omkering draaien de polen om en verzwakt het volledige veld tijdelijk met ongeveer 90%. De laatste omkering vond 773 duizend jaar geleden plaats, en de mogelijke gevolgen van een nieuwe omkering vandaag de dag zijn nog grotendeels onbekend.

Op de website van Weer- en Sterrenkundige Kring Zaanstreek vind je meer informatie over de toegangsregeling.